Tham dự Hội thảo có các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện các cơ quan, tổ chức, trường đại học, học viện, viện nghiên cứu. Về phía Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ có PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng – Bí thư đảng ủy, Viện trưởng và bà Hoàng Thị Thu Huyền – Phó Viện trưởng, cùng các cán bộ, viên chức của Viện. Hội thảo còn có sự tham dự của các đại biểu, khách mời: PGS.TS. Nguyễn Văn Cường – nguyên Phó Cục trưởng Cục Hành chính - Quản trị, Văn phòng Chính phủ; ThS., Luật sư Trần Thế Vũ – Chánh Văn phòng Viện Khoa học pháp lý; ThS. Nguyễn Văn Quang – Trưởng nhóm nghiên cứu Đông Nam Bộ, Viện Chính sách, Chiến lược, Bộ Tài chính; TS. Trương Ngọc Hảo – Phó Giám đốc Chương trình Kinh tế Đầu tư, Trường Đại học Mở; ThS. Lê Minh Tuyến – Ban Biên tập Tạp chí ĐH Tài chính - Marketing; TS. Nguyễn Minh Đạt – Trưởng Bộ môn Kinh tế - Đối ngoại, Khoa Quản trị, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu đến từ các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng – Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ – nhiệt liệt chào mừng các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu tham dự; đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của Hội thảo trong việc tạo diễn đàn trao đổi học thuật, chia sẻ các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn về những vấn đề được Hội thảo quan tâm.

Hình 1. PGS. TS Vũ Tuấn Hưng phát biểu đề dẫn Hội thảo

Trong phát biểu khai mạc, PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng nhấn mạnh Đông Nam Bộ là không gian kinh tế - xã hội có vị trí đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, với nhiều lợi thế về công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics, khoa học - công nghệ, đô thị hóa, nguồn nhân lực và khả năng kết nối trong nước, quốc tế. Trong bối cảnh mới, việc sắp xếp và tổ chức lại đơn vị hành chính không chỉ đặt ra yêu cầu về tổ chức bộ máy và quản trị địa phương mà còn đặt ra những vấn đề mới về tái cấu trúc không gian phát triển, chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội, phân bổ nguồn lực và tăng cường liên kết vùng.

Theo đó, Hội thảo tập trung thảo luận các vấn đề lớn như: cơ sở lý luận, thực tiễn và tác động của việc sáp nhập đơn vị hành chính đối với cơ cấu kinh tế - xã hội; kinh nghiệm quốc tế về quản trị hậu sáp nhập; xu hướng tái cấu trúc không gian phát triển, các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế; những cơ hội, thách thức và điểm nghẽn về hạ tầng, nguồn nhân lực, thị trường lao động, đô thị hóa và an sinh xã hội; đồng thời nghiên cứu tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của các địa bàn trong không gian phát triển mới. Hội thảo cũng hướng đến đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế quản trị, nâng cao hiệu quả điều phối và tăng cường liên kết vùng trong giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo.

Hình 2: Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo.

Nhiều vấn đề mới của Đông Nam Bộ được trao đổi tại Hội thảo

Chương trình Hội thảo được tổ chức thành hai phiên chuyên sâu, với 12 tham luận của các nhà khoa học đến từ Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Tài chính - Marketing, Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh và một số cơ quan nghiên cứu khác.

Tại Phiên 1, các tham luận tập trung vào những vấn đề về thể chế quản trị hậu sáp nhập, tái định hình cơ cấu kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ, chuyển đổi sinh kế và liên kết chuỗi giá trị, khả năng hình thành chuỗi giá trị ngành hàng của Thành phố Hồ Chí Minh, tiếp cận an sinh xã hội của người dân và vai trò của vốn văn hóa trong phát triển địa phương sau sáp nhập.

Hình 3: Đại biểu phát biểu ý kiến tại Hội thảo

Trong đó, các tham luận như “Hoàn thiện thể chế quản trị hậu sáp nhập hướng tới phát triển bền vững vùng Đông Nam Bộ: Kinh nghiệm quốc tế và gợi mở chính sách” của ThS. Nguyễn Ngọc Diễm; “Tái định hình cơ cấu kinh tế - xã hội Đông Nam Bộ sau sáp nhập: Thực trạng và định hướng đến năm 2030” của TS. Phạm Thị Thùy Linh và ThS. Nguyễn Văn Quang; hay “Chuyển đổi sinh kế bền vững và liên kết chuỗi giá trị nông - công nghiệp - dịch vụ trong tam giác kinh tế TP.HCM – Đồng Nai – Tây Ninh sau tái cấu trúc hành chính” của PGS.TS. Lê Trung Đạo và ThS. Phạm Minh Tiến đã tiếp cận vấn đề phát triển vùng từ nhiều góc độ khác nhau.

Phiên 2 tập trung phân tích sâu hơn về tái cấu trúc không gian phát triển Đông Nam Bộ, các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới; những điểm nghẽn về hạ tầng và nguồn nhân lực; cơ cấu kinh tế của Đồng Nai; mô hình tăng trưởng mới của Thành phố Hồ Chí Minh; cũng như cơ cấu lao động, việc làm của cư dân khu vực biên giới tỉnh Tây Ninh sau sáp nhập.

Đáng chú ý, các tham luận “Tái cấu trúc không gian phát triển Đông Nam Bộ sau sáp nhập: Cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới” của TS. Hoàng Văn Tú; “Hai ‘điểm nghẽn’ phát triển của vùng Đông Nam Bộ hậu sáp nhập: Bài toán tái cấu trúc hạ tầng và nhân lực” của TS. Nguyễn Phúc Khánh Linh; “Mô hình tăng trưởng mới của TPHCM sau sáp nhập: Động lực, điểm nghẽn và khả năng đạt tăng trưởng hai con số” của ThS. Bùi Duy Hoàng… đã gợi mở nhiều vấn đề đáng quan tâm đối với tổ chức lại không gian và động lực phát triển vùng trong thời gian tới.

Bên cạnh phần trình bày tham luận, hai phiên Hội thảo dành thời gian cho trao đổi, thảo luận giữa các chuyên gia và nhà khoa học. Qua đó, nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quá trình phát triển Đông Nam Bộ trong không gian hành chính mới được phân tích, trao đổi từ các góc nhìn kinh tế, xã hội, quản trị, nguồn nhân lực, lao động, sinh kế, an sinh xã hội và văn hóa.

Hình 4: PGS.TS. Nguyễn Văn Cường – nguyên Phó Cục trưởng Cục Hành chính - Quản trị, Văn phòng Chính phủ phát biểu

Ngoài ra tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Văn Cường – nguyên Phó Cục trưởng Cục Hành chính - Quản trị, Văn phòng Chính phủ – đã có phát biểu trao đổi ngắn về một số giải pháp thúc đẩy phát triển vùng Đông Nam Bộ. Trong đó, ông nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường liên kết vùng, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các địa phương, phát huy các lợi thế và nguồn lực đặc thù của từng địa phương, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản trị nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững của toàn vùng.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, TS. Hoàng Thị Thu Huyền ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến trao đổi tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự. Các tham luận và thảo luận tại Hội thảo đã góp phần làm rõ nhiều vấn đề cả về lý luận và thực tiễn, đồng thời gợi mở những định hướng, giải pháp quan trọng phục vụ quá trình tiếp tục hoàn thiện nội dung nghiên cứu và đề xuất chính sách trong thời gian tới.

Hình 5. TS. Hoàng Thị Thu Huyền, Phó Viện trưởng phát biểu

Hội thảo là hoạt động khoa học có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, góp phần tăng cường trao đổi học thuật, kết nối các nhà khoa học và cơ quan nghiên cứu, đồng thời bổ sung các luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách đối với quá trình tái cấu trúc và phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn mới.