Chủ nhiệm đề tài cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Hội thảo là diễn đàn học thuật nằm trong khuôn khổ đề tài: “Đánh giá hiện trạng, nhu cầu và đề xuất các giải pháp phát triển nông nghiệp tuần hoàn ở tỉnh Sóc Trăng” do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là Sở KH&CN TP. Cần Thơ) quản lý và cấp kinh phí, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ là đơn vị chủ trì, TS. Hoàng Thị Thu Huyền – Phó Viện trưởng làm Chủ nhiệm đề tài.

Chủ tọa điều hành Hội thảo gồm: TS. Hoàng Thị Thu Huyền; TS. Nguyễn Thành Duy (Tổ trưởng Tổ Nghiên cứu Kinh tế, Văn hóa, Xã hội – Ban Nghiên cứu phát triển, Thành ủy Cần Thơ); và ông Phạm Trường Giang (Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ). Hội thảo có sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học từ các viện, trường, đại diện Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ Nông nghiệp TP. Cần Thơ, các cơ quan ban ngành, cùng các hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS. Hoàng Thị Thu Huyền khẳng định: Nông nghiệp tuần hoàn (NNTH) phát triển dựa trên ý tưởng kinh tế tuần hoàn và các nguyên tắc của sinh thái công nghiệp, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa tài nguyên thông qua việc thiết lập các vòng lặp khép kín. Trong hệ thống đó, chất thải và phụ phẩm nông nghiệp không còn là yếu tố loại bỏ mà trở thành nguồn nguyên liệu đầu vào cho chu trình sản xuất tiếp theo, hình thành các chuỗi tuần hoàn giữa trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và chế biến; từ đó góp phần bảo vệ môi trường, gia tăng thu nhập cho nông dân và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

TS. Hoàng Thị Thu Huyền - Chủ nhiệm đề tài trình bày tại hội thảo

Đặc biệt, TS. Hoàng Thị Thu Huyền nhấn mạnh ý nghĩa của đề tài trước bước ngoặt phát triển mới: Kể từ ngày 01/7/2025, khi tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Hậu Giang sáp nhập vào TP. Cần Thơ (thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp), ngành nông nghiệp thành phố bước vào giai đoạn tái cấu trúc quy mô lớn. Theo Quy hoạch TP. Cần Thơ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh tại Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 31/12/2025), TP. Cần Thơ không chỉ định hướng phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại, phát thải thấp mà còn được xác định giữ vai trò định hướng chiến lược và là trung tâm hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn của toàn vùng ĐBSCL. Do đó, các kết quả khảo sát và thực nghiệm của đề tài tại vùng Sóc Trăng mang ý nghĩa thực tiễn cấp bách, là cơ sở khoa học trực tiếp phục vụ công tác hoạch định chính sách cho TP. Cần Thơ hiện nay và vùng lân cận.

Tại Hội thảo, các chuyên gia đã trình bày nhiều nghiên cứu sâu sắc: PGS.TS. Nguyễn Hồng Quân cùng nhóm tác giả Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (ĐHQG-HCM) tiếp cận tiềm năng KTTH gắn với chuẩn hóa dữ liệu ESG theo bộ tiêu chuẩn ISO 59000; TS. Bùi Chúc Ly (Trung tâm Khuyến nông và DVNN TP. Cần Thơ) phân tích khung lý thuyết 3R – 5 mức độ tuần hoàn – 3 cấp không gian để chuyển từ tận dụng phụ phẩm đơn lẻ sang chuỗi giá trị sinh học tuần hoàn; PGS.TS. Nguyễn Phú Son (Trường Kinh tế – ĐH Cần Thơ) chia sẻ bài học nhân rộng công nghệ xanh từ Bến Tre, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ “xử lý chất thải” sang “kinh tế phụ phẩm” và phân tầng chính sách theo mức độ sẵn sàng của mô hình.

Hình ảnh tại hội thảo

Tổng kết Hội thảo, TS. Hoàng Thị Thu Huyền đã hệ thống hóa các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm phát triển NNTH cho TP. Cần Thơ trong bối cảnh mới: Thể chế và cơ chế thử nghiệm: Thống nhất các chính sách phân tán; ban hành bộ chỉ số đo lường; xây dựng cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) và các công cụ kinh tế đủ mạnh (tín dụng xanh, ưu đãi công nghệ chế biến phụ phẩm); phát triển nông nghiệp tuần hoàn gắn chặt với cấu trúc sinh thái tự nhiên theo hướng “thuận thiên”. Khơi thông 5 nguồn lực: Khai thác đồng bộ nguồn lực đất đai theo vùng sinh thái (mặn – lợ – ngọt); đa dạng hóa tài chính qua quỹ hỗ trợ và hợp tác công – tư (PPP); đào tạo nhân lực khuyến nông cơ sở; đẩy mạnh công nghệ sinh học và chuyển đổi số; liên kết “bốn nhà” mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản tuần hoàn có chứng nhận chất lượng. Nâng cao năng lực các chủ thể: Hỗ trợ nông hộ chuyển từ sản xuất chuyên canh sang liên kết tích hợp; nâng cấp HTX trở thành “trung tâm tuần hoàn” điều phối dòng sinh khối; ban hành chính sách thu hút doanh nghiệp chế biến sâu phụ phẩm quy mô công nghiệp. Phát triển chuỗi liên kết ngành chủ lực: Tích hợp chuỗi giá trị lúa gạo với liên kết chu trình vật chất; thiết lập 03 vòng liên kết tuần hoàn ngành tôm (trong ao – trong tỉnh – liên tỉnh ĐBSCL); và hình thành mạng lưới tuần hoàn “bò – lúa – phụ phẩm – phân hữu cơ – năng lượng”. Xây dựng thị trường giao dịch phụ phẩm nông nghiệp: Thúc đẩy chuyển đổi số và hoàn thiện dịch vụ logistics chuyên biệt nhằm kết nối cung – cầu phụ phẩm rơm rạ, chất thải chăn nuôi, bùn và vỏ đầu tôm trên quy mô toàn vùng ĐBSCL.

Hội thảo đã kết thúc thành công tốt đẹp, cung cấp luận cứ lý luận và bằng chứng thực tiễn vững chắc, đóng góp quan trọng vào quá trình tham mưu chính sách, hướng tới một nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững cho TP. Cần Thơ cùng vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL.