Nhận lời mời từ Đại học Silpakorn (Thái Lan), đoàn công tác do TS. Nguyễn Khánh Trung Kiên làm trưởng đoàn đã tham gia chuyến giao lưu học thuật kết hợp nghiên cứu thực địa. Đây là một phần của chương trình hợp tác nghiên cứu khảo cổ học giữa các chuyên gia đến từ Trường Đại học Quốc gia Úc (ANU), Đại học Quốc lập Thành Công (Đài Loan - Trung Quốc) với các quốc gia Đông Nam Á đã được triển khai trong hai năm gần đây.

Hình 1. Đoàn tham quan Di sản kiến trúc thế giới Ayutthaya

Để nghiên cứu so sánh nhằm nhận diện rõ hơn bức tranh thương mại cổ đại, đoàn đã đến tham quan và nghiên cứu thực địa tại nhiều khu di tích khảo cổ học ở miền Trung Thái Lan, cụ thể: khảo sát Di sản thế giới quần thể cố đô Phật giáo Ayutthaya và Di sản văn hóa thế giới - công viên lịch sử Si Thep, nghiên cứu các di tích tiêu biểu thời đại Đồ Sắt, gắn liền với tiến trình hình thành lịch sử vương quốc Thái Lan như: Ban Phromthin Tai, Sai On, Ban Pong Manao, Sub Champa, Khao Mokul. Tại các điểm di tích này, đoàn đã tiếp cận nhiều loại hình di tích và di vật quan trọng, trao đổi với các chuyên gia Thái Lan về những vấn đề liên quan đến mối quan hệ trao đổi văn hóa đa dạng, có liên hệ với Nam Bộ Việt Nam, Đông Nam Á, Đài Loan và Ấn Độ. Nhằm củng cố thêm hệ thống tư liệu, đoàn cũng đã đến tham quan các bộ sưu tập hiện vật quý giá đang được trưng bày tại các Bảo tàng quốc gia Thái Lan bao gồm: Chao Sam Phraya, King Narai và Bangkok. Đoàn cũng đến thăm Phòng nghiên cứu hạt chuỗi, Đại học Thammasat và trao đổi các vấn đề liên quan đến kỹ thuật chế tác đồ trang sức thời cổ đại trong khu vực.

Hình 2. Đoàn tham quan Bảo tàng Quốc gia Bangkok

Hình 3. Nghiên cứu hiện vật và thảo luận chuyên gia

Điểm nhấn quan trọng trong chuyến công tác là sự góp mặt của đoàn tại hội thảo khoa học quốc tế mang tên "Suvarnabhumi and Southeast Asian early Maritime exchange networks" được tổ chức tại Đại học Silpakorn. Đại diện đoàn Việt Nam, TS. Nguyễn Khánh Trung Kiên đã trình bày bản báo cáo chuyên đề "Các phát hiện mới ở khu di tích Óc Eo - Ba Thê Nam Bộ Việt Nam và mạng lưới thương mại hàng hải” (New findings from the Óc Eo site in Southern Vietnam and the maritime trading networks). Bài tham luận đã thu hút sự chú ý của giới học thuật quốc tế khi giới thiệu những kết quả phát hiện mới nhất từ các đợt khai quật khảo cổ học gần đây tại khu di tích Óc Eo - Ba Thê (An Giang), trình bày những thành tựu nghiên cứu và nhận thức mới về vị trí, vai trò của khu di tích này trong bối cảnh lịch sử - văn hóa của vùng đất Nam Bộ, giới thiệu các cứ liệu khoa học mang tính thuyết phục cao, chứng minh cho mối quan hệ trao đổi thương mại và văn hóa chặt chẽ giữa Nam Bộ với các nền văn minh lớn trong những thế kỷ đầu Công nguyên.

Hình 4. Đoàn Việt Nam trình bày tham luận tại hội thảo

Hình 5. Thảo luận phương hướng hợp tác quốc tế về khảo cổ học Đông Nam Á tại Đại học Silpakorn giữa các bên

Bên cạnh việc chia sẻ các kết quả nghiên cứu, hội thảo còn là diễn đàn để phía Việt Nam cùng các bên liên quan cùng nhau trao đổi kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu, chia sẻ thông tin khoa học và vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa. Khép lại chuyến đi thành công, các nhà khảo cổ học Đông Nam Á đã cùng ngồi lại thảo luận và thống nhất các định hướng hợp tác nghiên cứu chuyên sâu trong thời gian tới, hứa hẹn mở ra nhiều bước tiến mới trong việc giải mã lịch sử khu vực.

Trung tâm nghiên cứu Lịch sử và Khảo cổ