TRIẾT HỌC - CHÍNH TRỊ HỌC - LUẬT HỌC

BÌNH ĐẲNG SỐ VÀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

VŨ THỊ THANH

Công nghệ số đang mở ra những cơ hội mới để thúc đẩy phát triển con người nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về sự phát triển bao trùm và bình đẳng trong xã hội số. Với quan điểm lấy con người làm trung tâm của sự phát triển, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển con người. Dựa trên tài liệu, số liệu thứ cấp, số liệu sơ cấp, bài viết đề cập đến bình đẳng số như một chiều cạnh của sự phát triển con người. Đồng thời bài viết phân tích tình trạng bất bình đẳng số đối với một số nhóm xã hội yếu thế tại Việt Nam, trên cơ sở đó gợi mở một số đề xuất nhằm thúc đẩy bình đẳng số như một điều kiện tiên quyết cho sự phát triển con người trong bối cảnh hiện nay.

Từ khóa: phát triển con người, bình đẳng số, công bằng xã hội, chuyển đổi số, xã hội số

GENDER EQUALITY AND HUMAN DEVELOPMENT IN VIETNAM TODAY

VU THI THANH

Digital technologies have created new opportunities to advance human development, but at the same time pose significant challenges to achieving inclusive and equitable development. Adopting a human-centered perspective, the Communist Party and State of Vietnam have undertaken various efforts to foster human development. Drawing on the synthesis of documents, secondary data, and primary data analysis, this article examines digital equity as an essential dimension of human development in the digital age, and analyzes the current state of digital inequality among vulnerable social groups in Vietnam.The article concludes with recommendations for promoting digital equity as a prerequisite for advancing human development in the digital era.

Keywords: human development, digital equity, social equity, digital transition, digital society

KINH TẾ HỌC - XÃ HỘI HỌC - GIÁO DỤC HỌC

THỰC NGHIỆM TRUYỀN THÔNG KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI BẮT NẠT QUA MẠNG (Nghiên cứu học sinh Trung học cơ sở tại Hà Nội)

VŨ HỒNG NHUNG

Bắt nạt qua mạng là một hình thức của bạo lực học đường. Bài viết trình bày kết quả mô hình thực nghiệm truyền thông kỹ năng ứng phó với bắt nạt qua mạng cho học sinh trung học cơ sở tại một trường Trung học cơ sở ở Hà Nội. Kết quả thực nghiệm cho thấy mô hình cung cấp một giải pháp hiệu quả cho công tác xã hội trường học, phòng chống bắt nạt qua mạng trong học sinh.

Từ khóa: bắt nạt qua mạng, công tác xã hội trường học, học sinh trung học cơ sở, thực nghiệm truyền thông

EXPERIMENTAL STUDY ON COMMUNICATION SKILLS RESPONDING TO CYBERBULLYING (Study of Junior High School Students in Ha Noi)

VU HONG NHUNG

Cyberbullying is a form of school violence. This article presents the results of an experimental model of communication skills for responding to cyberbullying among middle school students at a school in Hanoi. Experimental results show that the model provides an effective solution for school social work, preventing cyberbullying among students.

Keywords: communication experiment, cyberbullying, junior high school students, school social work

VĂN HÓA - VĂN HỌC - NGÔN NGỮ HỌC

NGHỆ THUẬT CA DAO NAM TRUNG BỘ VÀ DẤU ẤN VĂN HÓA VÙNG MIỀN

NGUYỄN THỊ VÂN ANH

Trên cơ sở khảo sát 4.537 câu ca dao, bài viết phân tích một số phương diện nghệ thuật tiêu biểu như mô típ, các biện pháp tu từ (đảo trật tự từ, tách từ, nói lái), hòa thanh và giọng điệu dí dỏm, hài hước của ca dao Nam Trung Bộ. Kết quả cho thấy, các thủ pháp nghệ thuật này không chỉ tạo nên giá trị thẩm mỹ đặc sắc mà còn phản ánh bản sắc văn hóa của cư dân Nam Trung Bộ; đồng thời khẳng định vị trí riêng của ca dao Nam Trung Bộ trong kho tàng ca dao Việt Nam và cung cấp cơ sở khoa học cho việc dạy học Ngữ văn.

Từ khóa: ca dao Nam Trung Bộ, nghệ thuật ca dao, biện pháp tu từ, văn hóa vùng miền

THE ART OF FOLK POETRY IN THE SOUTH-CENTRAL REGION OF VIETNAM AND ITS REGIONAL CULTURAL IMPRINTS

NGUYEN THI VAN ANH

On the basis of a survey of 4,537 verses, the article analyzes a number of typical

artistic aspects such as motifs, rhetorical measures (word order, word separation, steering), harmony and witty and humorous tone of SouthCentral Song Dao. The results show that these artistic techniques not only create unique aesthetic values but also reflect the cultural identity of South Central residents; at the same time, they affirm the unique position of the South Central Song in the treasure trove of Vietnamese Song and Dao and provide a scientific basis for the teaching of Literature.

Keywords: Nam Trung Bộ folk songs (ca dao), folk-song artistry, regional cultural imprints, regional culture

SỬ HỌC - KHẢO CỔ HỌC - DÂN TỘC HỌC

HỖ TRỢ CỦA LIÊN XÔ TRONG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN NỀN CÔNG NGHIỆP MIỀN BẮC VIỆT NAM
(GIAI ĐOẠN 1954 - 1965)

LƯƠNG THỊ HỒNG

Dựa trên nguồn tài liệu lưu trữ, bài viết phân tích vai trò hỗ trợ của Liên Xô trong công cuộc khôi phục và phát triển nền công nghiệp ở miền Bắc Việt Nam giai đoạn 1954 - 1965. Thông qua các khoản viện trợ tài chính, cung cấp máy móc, hỗ trợ chuyên gia và đào tạo cán bộ khoa học - kỹ thuật, Liên Xô đã góp phần đặt nền móng cho các ngành công nghiệp then chốt của Việt Nam như năng lượng, cơ khí và khai khoáng. Sự giúp đỡ gần như toàn diện này không chỉ phản ánh mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước mà còn cho thấy đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng Lao động Việt Nam trong giai đoạn 1954 - 1965.

Từ khóa: công nghiệp, Liên Xô, viện trợ kinh tế, Việt Nam, 1954 - 1965

SOVIET SUPPORT FOR NORTH VIETNAM'S INDUSTRIAL DEVELOPMENT IN THE PERIOD OF 1954 - 1965

LUONG THI HONG

Based on archival sources, the article analyzes the role of the Soviet Union in the restoration and development of industry in North Vietnam during 1954 - 1965. Through financial aid, provision of machinery, expert support and training of scientific and technical personnel, the Soviet Union contributed to laying the foundation for Vietnam's key industries such as energy, mechanical engineering and mining. This almost comprehensive assistance not only reflects the good relations between the two countries but also demonstrates the correct foreign policy of the Workers' Party of Vietnam during 1954 - 1965.       

Keywords: Vietnam, Soviet Union, industry, economic aid

DI TÍCH KIM LONG (BÀ RỊA - VŨNG TÀU) TRONG BỐI CẢNH VĂN HÓA HẬU KỲ KIM KHÍ ĐÔNG NAM BỘ

LÊ HOÀNG PHONG

ĐẶNG NGỌC KÍNH

Bài viết trình bày kết quả khai quật di tích Kim Long (Bà Rịa - Vũng Tàu) năm 2024, một di tích mộ táng quan trọng nằm trong vùng chuyển tiếp giữa cao nguyên đất đỏ và duyên hải Đông Nam Bộ. Qua kết quả khai quật, các nhà nghiên cứu đã xác lập diễn trình phát triển liên tục của di tích từ khoảng 2.500 đến 2.000 năm cách ngày nay (BP), chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn sớm (2.500 - 2.200 BP) phổ biến hình thức mộ quan tài gốm. Giai đoạn muộn (2.200 - 2.000 BP) đánh dấu sự chuyển đổi sang mộ huyệt đất cùng sự xuất hiện của công cụ sắt. Sự hiện diện của các hiện vật ngoại nhập như khuyên tai ba mấu và hạt chuỗi Nephrite (Đài Loan), Mica (Mindoro) và hạt chuỗi đá quý gợi ý sự tham gia của cư dân vùng nội địa vào mạng lưới hải thương và sự kết nối với các di tích ven biển thời bấy giờ.

Từ khóa: Kim Long, mộ táng, hậu kỳ kim khí, mạng lưới hải thương, Đông Nam Á hải đảo

THE KIM LONG SITE (BA RIA - VUNG TAU) IN THE CONTEXT OF LATE METAL AGE CULTURE IN SOUTHEASTERN VIETNAM

LE HOANG PHONG

DANG NGOC KINH

This article presents the results of the 2024 excavation at the Kim Long site (Ba Ria - Vung Tau), a significant mortuary complex situated in the transitional zone between the red basalt plateau and the Southeastern coast. Excavation data have established a continuous chronological sequence for the site, spanning approximately 2,500 to 2,000 BP and divided into two distinct phases. The Early Phase (2,500 - 2,200 BP) is characterized by jar burials (ceramic coffins), whereas the Late Phase (2,200 - 2,000 BP) marks a transition to earthen pit burials and the emergence of iron technology. The discovery of exotic artifacts, including three-pointed earrings, Nephrite beads (of Taiwanese origin), Mica (from Mindoro), and semi-precious stone beads, demonstrates the active participation of these inland communities in maritime exchange networks and underscores their interactions with coastal settlements of the period.

Keywords: Kim Long, burials, post-metal age, maritime trade network, Southeast Asia islands

VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG DI TÍCH TIỀN SƠ SỬ VÙNG NGẬP MẶN ĐÔNG NAM BỘ TRONG SỰ HÌNH THÀNH VĂN HÓA TIỀN ÓC EO QUA GÓC NHÌN HẢI THƯƠNG

NGUYỄN NGỌC QUÝ

Dựa trên phân tích những tư liệu khảo cổ có được cho đến nay, bài viết tìm hiểu tuyến phát triển văn hóa tiền Óc Eo - Óc Eo qua hệ thống di tích vùng ngập mặn ven biển Đông Nam Bộ, đặc biệt là vai trò của những di tích phân bố ở khu vực quanh vịnh Gành Rái. Nhóm cư dân bản địa ở khu vực vịnh Gành Rái đã chủ động tham gia vào tuyến hải thương quốc tế một cách tích cực, nên khu vực này đóng vai trò là một thương cảng trung tâm giao thương giữa các nước trong khoảng vài thế kỷ trước sau Công nguyên. Đây là cơ sở quan trọng góp phần hình thành nên văn hóa Óc Eo trong lịch sử.

Từ khóa: di tích khảo cổ ở Đông Nam Bộ, văn hóa khảo cổ Óc Eo, giao thương thời tiền sử ở Đông Nam Bộ

THE ROLE OF PREHISTORIC SITES IN THE SOUTHEAST COASTAL REGION OF VIETNAM IN THE FORMATION OF THE EARLY OC EO THROUGH A MARITIME TRADING PERSPECTIVE

NGUYEN NGOC QUY

Based on the analysis of archaeological data available to date, this article explores the development of the pre-Oc Eo and Oc Eo culture through the system of archaeological sites in the coastal mangrove areas of Southeast Vietnam, particularly the role of sites located around Gành Rái bay. The proactive and active participation of the indigenous population in Gành Rái bay in the international maritime trade route, along with its favorable geographical location, helped this area play the role of a central trading port between countries for several centuries before and after Christ. This is an important foundation contributing to the formation of the Oc Eo culture in history.

Keywords: archaeological sites in Southeast Vietnam, Oc Eo archaeological culture, prehistoric trade in Southeast Vietnam