Tóm tắt: Dưới góc độ nghiên cứu về đạo Phật và nhà nước, các nhà nghiên cứu luôn cho rằng giá trị cốt lõi của đạo Phật là ảnh hưởng về đạo đức đối với xã hội. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây trên thế giới đã chỉ ra rằng Phật giáo và pháp luật có mối quan hệ đặc biệt trong lịch sử và thế giới đương đại. Giá trị của Phật giáo và giới luật (“sila”) có khả năng ảnh hưởng tích cực đến hệ thống luật pháp của một quốc gia theo nhiều cách bởi những tư tưởng chính thống của tôn giáo này trong việc bảo vệ con người và thiên nhiên, được thúc đẩy bởi lòng từ bi. Bài viết đưa ra các quan điểm của luật tự nhiên, sự tương đồng giữa luật tự nhiên với tư tưởng của Phật giáo và ảnh hưởng của các tư tưởng này trong lịch sử xây dựng pháp luật ở Việt Nam.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: NGÔ HOÀNG OANH
Tóm tắt: Công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cấp quản lý, lãnh đạo chủ chốt từ trung ương đến địa phương đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp phát triển quốc gia. Lãnh đạo cấp huyện là những người trực tiếp làm việc với người dân, doanh nghiệp, tổ chức trong xã hội, đặc biệt trong bối cảnh hiện đại và hội nhập hiện nay nên phải thực sự nhanh nhẹn, nhạy bén, linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước song cũng cần phải đảm bảo tính thống nhất với đường lối, chủ trương của Đảng. Do đó, xây dựng quy hoạch cán bộ, phát triển nhân lực lãnh đạo cấp huyện mang tính then chốt để hoàn thành tốt nhiệm vụ địa phương, đóng góp vào mục tiêu chung đưa đất nước phát triển.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: VŨ TUẤN HƯNG - NGUYỄN XUÂN BẮC
Tóm tắt: Roman Ingarden được các nhà nghiên cứu về lý thuyết tiếp nhận văn học ở Đức xem như là người khai mở, người tiên phong của mỹ học tiếp nhận. Vị trí đặc biệt này của ông được giới chuyên gia về lý thuyết văn học phương Tây nhìn nhận và Rainer Warning (1974) đã đồng thuận bằng việc đặt Ingarden ở vị trí đầu tiên trong số các lý thuyết gia về mỹ học tiếp nhận có tác phẩm được ông trích đăng trong cuốn sách có tên Mỹ học tiếp nhận – lý thuyết và thực tiễn. Bài viết này trình bày ngắn gọn một số vấn đề về lý thuyết tiếp nhận văn học liên quan đến quan điểm của Roman Ingarden trong tương quan với quan điểm về lịch sử tác động của Hans Georg Gadamer và quan điểm về mỹ học tác động của Wolfgang Iser.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: HUỲNH VÂN
Tóm tắt: Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của đồng bào Nam Bộ (1945-1954), lực lượng dân quân có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng. Do sớm được xây dựng, củng cố về mọi mặt, dân quân Nam Bộ đã từng bước trưởng thành, hoạt động tích cực, hiệu quả trong phối hợp với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và nhân dân bảo vệ căn cứ địa, chống càn quét, bình định; đánh đồn bốt, tháp canh; đánh phá giao thông; phá hoại kinh tế địch; diệt ác, trừ gian... góp phần to lớn vào thành tích kháng chiến chung của nhân dân Nam Bộ và để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong tiến trình cuộc kháng chiến chống Pháp.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: ĐỖ MẠNH CƯỜNG
Tóm tắt: Trên địa bàn các tỉnh vùng cực Nam Trung Bộ (gồm Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận), ngoài tộc người Kinh, còn có các tộc người thiểu số tại chỗ như Chăm, Raglai, Chơ Ro… hợp thành cơ cấu dân cư đa thành phần tộc người, giàu bản sắc và giá trị truyền thống. Trong thời kỳ đổi mới đất nước, vấn đề dân tộc được chú trọng và quan tâm như là nguồn nội lực cho sự phát triển của quốc gia. Qua nghiên cứu thực tiễn, vấn đề dân tộc ở đây được trình bày theo các quan điểm lý luận và giải pháp liên quan chính sách dân tộc theo các trụ cột phát triển bền vững về kinh tế, xã hội, văn hóa, chính trị - an ninh - quốc phòng và môi trường. Trên cơ sở đó đóng góp cho quá trình xây dựng và định hướng các chính sách, giải pháp để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững vùng.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: PHÚ VĂN HẲN
Tóm tắt: Các nghiên cứu gần đây cho thấy vào những thế kỷ đầu Công nguyên, Óc Eo - Ba Thê từng là một “đô thị” quan trọng. Với vị trí án ngữ cửa ngõ ra biển và kết nối với nội địa qua hệ thống kênh đào, đô thị này là nơi diễn ra các hoạt động thương mại sôi động, là nơi kết nối các thương nhân từ phương Đông và phương Tây. Kết quả khai quật cũng làm xuất lộ vết tích các công trình kiến trúc cổ, những đền thờ và di tích cư trú của cư dân Óc Eo. Những hiện vật tìm được góp phần tái hiện các quan hệ văn hóa, thương mại giữa Óc Eo với phương xa như La Mã, Tây Á, Ấn Độ, Trung Hoa và các quốc gia cổ ở Đông Nam Á lục địa và hải đảo vào khoảng thế kỷ II - VI. Bài viết giới thiệu các phát hiện mới về vai trò của đô thị cổ Óc Eo và góp phần nhận diện những giá trị di sản văn hóa phục vụ cho chiến lược phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội bền vững của tỉnh An Giang trong thời gian tới.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: NGUYỄN KHÁNH TRUNG KIÊN
Tóm tắt: Dựa vào dữ liệu khảo sát định lượng là chính được thực hiện từ tháng 10 và tháng 11 năm 2020, bài viết phân tích về thu nhập và việc tiếp cận một số dịch vụ cơ bản của hai dân tộc thiểu số là người Khmer và người Chăm theo 10 chỉ tiêu của chuẩn nghèo giai đoạn 2016-2020. Qua phân tích cho thấy sự thiếu hụt ba loại dịch vụ cơ bản ở người Khmer và người Chăm ở TPHCM là: (i) dịch vụ nhà ở, (ii) dịch vụ giáo dục và (iii) dịch vụ y tế. Bài viết hàm ý hướng tập trung vào một số chỉ tiêu nhằm tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giảm nghèo đa chiều và bền vững đối với người Khmer và người Chăm.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: PHAN VĂN DỐP - NGUYỄN THỊ THANH NGA
Tóm tắt: Tiêu dùng xanh là một vấn đề hiện đang ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm của cộng đồng dân cư, các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách. Dù vậy, chưa có nhiều các công trình thực nghiệm về việc xem xét các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng xanh, đặc biệt trong bối cảnh của tỉnh Đồng Nai. Bài viết dựa trên nghiên cứu ứng dụng sử dụng bộ số liệu điều tra tại 4 huyện của tỉnh Đồng Nai với mô hình hồi quy logic nhị phân. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm này có thể tham khảo trong công tác hoạch định chính sách nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng tiêu dùng xanh.
Nguồn: Tạp chí Khoa học xã hội (Tp. Hồ Chí Minh) - Số 8(288)2022
Tác giả: TRẦN VŨ HOÀI HẠ - VÕ MINH TRUNG - LÊ THÁI THƯỜNG QUÂN
​​
Tạp chí khoa học xã hội                                               
 270 Nguyễn Trọng Tuyển, P.8, Q. Phú Nhuận, 
TP. Hồ Chí Minh
​​​​​​