Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình chuyển dịch dân số vùng Tây Nam Bộ trong giai đoạn 1979-2014, đúc rút từ kết quả các cuộc tổng điều tra dân số Việt Nam. Một số khuôn mẫu chính được khái quát như sau: tốc độ tăng dân số đang giảm dần nhưng ở thành thị vẫn cao hơn rất nhiều so với nông thôn dù tỷ lệ dân số thành thị còn thấp; qui mô dân số nông thôn đang giảm dần trong khoảng 15 năm trở lại đây; và cơ cấu dân số đang chuyển dần từ trẻ sang giai đoạn đầu của quá trình lão hóa dân số. So với các vùng khác, quá trình suy giảm dân số nông thôn ở vùng Tây Nam Bộ diễn ra sớm hơn vì đây là nơi có tỷ tệ lao động xuất cư ra khỏi vùng cao hơn. Xu hướng lão hóa dân số và suy giảm dân số nông thôn đặt ra nhiều thách thức đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người cao tuổi cũng như mức lợi tức dân số của vùng.
Nguồn:
Tác giả: LÊ THANH SANG - NGUYỄN ĐẶNG MINH THẢO
Tóm tắt: Bài viết trình bày một số hoạt động thể hiện nét văn hóa ở cư dân TPHCM, gồm đọc báo, thể dục thể thao, du lịch, và giải trí văn nghệ (xem phim, xem biểu diễn nghệ thuật nơi công cộng). Hầu hết các dạng hoạt động đó ở cư dân Thành phố đều rất khác biệt theo khía cạnh phân tầng xã hội (khác biệt thu nhập và vị thế xã hội dựa trên nghề) hoặc theo khía cạnh nhân khẩu học (tuổi và giới). Cần những giải pháp truyền thông cũng như giải pháp chính sách để thúc đẩy nhiều người tập thể dục thể thao hơn. Cần những điều kiện thuận lợi cho người dân có thêm động cơ và có thêm khả năng đến với phim ảnh, nghệ thuật cũng như du lịch. Và những giải pháp ấy cần được tiếp cận khác biệt hóa theo các nhóm xã hội dựa trên đặc điểm kinh tế, vị thế xã hội, tuổi và giới.
Nguồn:
Tác giả: BÙI THẾ CƯỜNG
Tóm tắt: Việt Nam là nước láng giềng phía nam có sông núi liền một dải với Trung Quốc. Việt Nam vào thời nhà Tùy (Trung Quốc - năm 605) được biết đến là Giao Chỉ quận. Năm Vũ Đức thứ 5 (năm 622) nhà Đường (Trung Quốc) đổi thành Giao Châu tổng quản phủ. Đến Nguyên niên Điều Lộ (679) nhà Đường lại đổi thành An Nam đô hộ phủ. Đấy là một trong những thời kỳ các văn nhân hai nước Việt Nam - Trung Quốc có sự giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Bằng phương pháp nghiên cứu văn học sử, liệt kê và phân tích một số tác phẩm văn thơ tiêu biểu của giới văn nhân, bài viết chỉ ra những giá trị nhân văn từng có trong giao lưu văn hóa của một thời; đồng thời, qua đó còn cho ta biết thêm phong cảnh khí hậu, phong tục tập quán của xứ Nam, mối thâm giao giữa nhân dân hai nước, cũng như ý thức dân tộc của người Việt lúc bấy giờ.
Nguồn:
Tác giả: NGUYỄN PHƯỚC TÂM
Tóm tắt: Bài viết đề cập đến tình hình tổ chức khoa cử dưới thời chúa Nguyễn trong hai thế kỷ XVII -XVIII. Kết quả nghiên cứu cho thấy, từ giữa thế kỷ XVII trở đi, cùng với quá trình mở rộng lãnh thổ về phía Nam, tại vùng đất Đàng Trong các chúa Nguyễn đã tổ chức khá đều đặn, các khoa thi theo lối Nho học: Xuân thiên quận thí, Thu vi Hội thí, Thám phỏng, Văn chức, Tam ty, trong đó Thu vi Hội thí là kì thi cao nhất tương đương khoa thi Hương ở Đàng Ngoài. Mặc dù thể lệ và cách thức tổ chức khoa cử của chúa Nguyễn chưa hoàn bị, còn khác biệt so với nền khoa cử của chính quyền Lê -Trịnh ở Đàng Ngoài nhưng đã đánh dấu bước tiến về mặt Nho học cũng như đóng góp của khoa cử trong việc tuyển chọn cho chính quyền chúa Nguyễn đội ngũ quan liêu có trình độ.
Nguồn:
Tác giả: TRỊNH THỊ HÀ
Tóm tắt: Thời Trần các nhân vật Phật giáo hỗ trợ tích cực chính sách đối nội và đối ngoại của vương triều. Chùa tháp Phổ Minh nằm trong hành cung Tức Mặc - Thiên Trường – một trong những trung tâm quyền lực và văn hóa lớn của Đại Việt đương thời, một trọng điểm ở phía Nam trong thế chiến lược kết hợp 3 lĩnh vực chính trị - tư tưởng – quốc phòng của các vua Trần. Nhiều sự kiện được ghi lại trong chính sử đã cho thấy vị trí và vai trò quan trọng của chùa tháp Phổ Minh trong hành cung Tức Mặc - Thiên Trường và ảnh hưởng của Phật giáo thời Trần trong đời sống chính trị đất nước suốt hai thế kỷ (XIII - XIV).
Nguồn:
Tác giả: TRẦN THỊ THÁI HÀ
Tóm tắt: Bài viết làm rõ thực trạng biến đổi khí hậu tác động đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân ở xã Láng Dài, một xã có tiềm năng phát triển nông nghiệp, đang chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu ở huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trong giai đoạn 1990-2013. Từ đó, chúng tôi gợi ý một số đề xuất góp phần ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, làm cơ sở để phát triển nông nghiệp bền vững ở xã Láng Dài nói riêng và vùng nông thôn Đông Nam Bộ nói chung.
Nguồn:
Tác giả: NGUYỄN CÔNG MẠNH
​​
Tạp chí khoa học xã hội                                               
 270 Nguyễn Trọng Tuyển, P.8, Q. Phú Nhuận, 
TP. Hồ Chí Minh
​​​​​​